1 ЖОЛ БЕЛГІЛЕРІ #
1.0
Правила применения и требования к дорожным знакам регламентируются Национальным стандартом Республики Казахстан 1125 «Технические средства организации дорожного движения. Знаки дорожные. Общие технические требования» (далее - СТ РК 1125), утвержденным приказом председателя Комитета технического регулирования и метрологии Министерства торговли и интеграции Республики Казахстан от 29 декабря 2021 года № 482-од и Национальным стандартом Республики Казахстан 1412 «Технические средства регулирования дорожного движения. Правила применения» (далее - СТ РК 1412), утвержденным приказом председателя Комитета технического регулирования и метрологии Министерства по инвестициям и развитию Республики Казахстан от 9 октября 2017 года № 274-од. Маркировка дорожных знаков осуществляется в соответствии с законодательством в области технического регулирования Республики Казахстан. В главу 1 внесены изменения в соответствии с приказом Министра внутренних дел РК от 17.04.24 г. № 330 (введен в действие с 6 мая 2024 г.) (см. стар. ред.)
1.1
Ескерту белгілері
1.1.0
Ескерту белгілері жүргізушілерге олардың бойымен жүру жағдайға сәйкес шаралар қабылдауды талап ететін жолдың қауіпті учаскесіне жақындағаны туралы хабарлайды.
1.1, 1.2, 1.5–1.30 белгілері елді мекеннен тыс 150–300 м, ал елді мекендерде және тұрғын аймақтарда 50–100 м қашықтықта орнатылады (қажет болса, 7.1.1 тақтайшасында басқа қашықтық көрсетіледі).
1.13 және 1.14 белгілері еңіс пен өрлеу бірінен соң бірі келсе, 7.1.1 тақтайшасынсыз тікелей еңістің/өрлеудің алдында орнатылуы мүмкін.
1.23 белгісі қысқа мерзімді жұмыстарда жұмыстар орнына дейін 10–15 м қашықтықта (7.1.1-сыз) орнатылуы мүмкін.
Елді мекендерден тыс 1.1, 1.2, 1.9, 1.10, 1.21 және 1.23 белгілері қайталанады; екіншісі қауіпті учаске басталғанға дейін кемінде 50 м қашықтықта орнатылады.
1.4.1–1.4.3 оң жақтан, 1.4.4–1.4.6 сол жақтан орнатылады; 1.3.1 және 1.3.2 белгілері теміржол өтпесінің дәл алдына орнатылады.
1.1.1
«Шлагбаумы бар теміржол өтпесі»
1.1.2
«Шлагбаумы жоқ теміржол өтпесі»
1.1.3
«Теміржол»
1.1.3.1
Шлагбауммен жабдықталмаған теміржол арқылы өтпені белгілеу: бір жолмен.
1.1.3.2
Шлагбауммен жабдықталмаған теміржол арқылы өтпені белгілеу: екі және одан көп жолмен.
1.1.4
«Теміржол өтпесіне жақындау». Елді мекеннен тыс теміржол өтпесіне жақындау туралы қосымша ескерту.
1.1.5
«Трамвай желісімен қиылысу»
1.1.6
«Тең мағыналы жолдардың қиылысуы»
1.1.7
«Шеңберлі жүріспен қиылысу»
1.1.8
«Бағдаршамның реттеуі». Қиылыс, жаяу жүргінші өткелі немесе жол учаскесі бағдаршаммен реттеледі.
1.1.9
«Ашылатын көпір». Ашылатын көпір немесе паром өткелі.
1.1.10
«Жағалауға шығу». Жағалауға немесе жағаға шығу.
1.1.11
«Қауіпті бұрылыс». Шағын радиусты немесе көрінуі шектеулі бұрылыс: оңға / солға.
1.1.12
«Қауіпті бұрылыстар». Қауіпті бұрылыстары бар учаске: бірінші бұрылыспен оңға / солға.
1.1.13
«Тік еңіс»
1.1.14
«Тік өрлеу»
1.1.15
«Тайғақ жол». Жүру бөлігінің қатты тайғанақ учаскесі.
1.1.16
«Тегіс емес жол». Жүру бөлігінде тегіс емес жерлері бар учаске (толқын, шұңқыр, көпірге жалғасу және т.б.).
1.1.17
«Қиыршық тас шашылған»
1.1.18
«Жолдың тарылуы». Екі жағынан / оң жағынан / сол жағынан тарылуы.
1.1.19
«Екіжақты жүріс». Қарсы жүру учаскесінің (жүру бөлігінің) басталуы.
1.1.20
«Жаяу жүргінші өткелі». 5.16.1, 5.16.2 белгілерімен және (немесе) 1.14.1–1.14.3 таңбаларымен белгіленген өткел.
1.1.21
«Балалар». Балалар мекемесіне жақын учаске (мектеп, лагерь және т.б.).
1.1.22
«Велосипед жолымен қиылысу»
1.1.23
«Жол жұмыстары»
1.1.24
«Мал айдау»
1.1.25
«Жабайы хайуанаттар»
1.1.26
«Тас түсу». Опырылып құлау, көшкін, тас түсуі мүмкін учаске.
1.1.27
«Бүйірден соғатын жел»
1.1.28
«Төмен ұшатын ұшақтар»
1.1.29
«Тоннель». Жасанды жарықтандыруы жоқ немесе кіреберісі нашар көрінетін тоннель.
1.1.30
«Басқа қауіптер». Басқа ескерту белгілерімен көзделмеген қауіптері бар учаске.
1.1.31.1
«Бұрылыс бағыты». Көрінуі шектеулі шағын радиусты жол доғалануында жүру бағыты; жөндеу учаскесін айналып өту бағыты.
1.1.31.3
«Бұрылыс бағыты». Т үлгісіндегі қиылыста немесе тармақталуда жүру бағыты; жөндеу учаскесін айналып өту бағыты.
1.1.31.4
«Бұрылыс бағыты»
1.1.32
«Кедергіні айналып өту»
1.1.33
«Қауіпті жол жиегі»
1.1.34
«Кептеліс»
1.2
Басымдық белгілері
1.2.0
Басымдық белгілері жол қиылыстарынан, жүру бөлігінің қиылыстарынан немесе жолдың тар учаскелерінен өту кезектілігін белгілейді.
1.2.1
«Басты жол». Реттелмейтін жол қиылыстарынан басымдықпен өту құқығы берілген жолдар.
1.2.2
«Басты жолдың аяқталуы».
1.2.3.1
«Екінші дәрежелі жолмен қиылысу».
1.2.3.2
«Екінші дәрежелі жолға жанасу». Оң жақтан жанасу — 2.3.2, 2.3.4 және 2.3.6; сол жақтан — 2.3.3, 2.3.5 және 2.3.7.
1.2.4
«Жол беріңіз». Жүргізуші қиылысатын, ал 7.13 тақтайшасы болған кезде басты жолдың бойымен жүріп келе жатқан көлік құралдарына жол береді.
1.2.5
«Аялдамай жүруге тыйым салынады». Тоқтау-сызығының алдында, ол жоқ болса — қиылысатын жүру бөлігінің шетіне жетпей аялдамай жүруге тыйым салынады. Жүргізуші қиылысатын жол бойымен, ал 7.13 тақтайшасы болған кезде — басты жолмен жүретін көлік құралына жол береді.
2.5 белгісі теміржол өтпесі немесе карантин бекеті алдынан қойылуы мүмкін. Мұндай жағдайларда жүргізуші тоқтау-сызығының, ал ол жоқ болса — белгінің алдында тоқтайды.
1.2.6
«Қарсы жүру басымдығы». Егер бұл қарсы жүруді қиындататын болса, жолдың тар учаскесіне шығуға тыйым салынады. Жүргізуші тар учаскедегі немесе оған қарама-қарсы кіру жолындағы қарсы көлік құралдарына жол береді.
1.2.6
«Қарсы жүру алдындағы басымдық». Жүргізуші оның бойымен жүру кезінде қарсы көлік құралдарына қарағанда басымдықпен пайдаланатын жолдың тар учаскесі.
1.3
Тыйым салатын белгілер
1.3.0
Тыйым салатын белгілер жол жүрісіне белгілі бір шектеулер енгізеді немесе оларды жояды. 3.2 — 3.9, 3.32 және 3.33 белгілері тиісті көлік құралдары түрлерінің екі бағытта жүруіне тыйым салады.
Мына белгілердің күші:
3.1 — 3.3, 3.18.1, 3.18.2, 3.19, 3.27 — маршруттық көлік құралдарына;
3.2 — 3.8 — белгіленген аймақта орналасқан кәсіпорындарға қызмет ететін, сондай-ақ белгіленген аймақта тұратын немесе жұмыс істейтін азаматтарға қызмет көрсететін немесе осы азаматтарға тиесілі көлік құралдарына. Мұндай жағдайларда көлік құралдары белгіленген аймаққа белгіленген жерге жақын жол қиылысынан кіруі немесе содан шығуы керек;
3.28 — 3.30 — таксометрі іске қосулы таксиге;
3.2, 3.3, 3.28 — 3.30 — I және II топтағы, сондай-ақ тірек-қимыл аппараты бұзылған III топтағы мүгедектігі бар адамдар басқаратын немесе осындай мүгедектігі бар адамдарды тасымалдайтын көлік құралдарына.
3.18.1, 3.18.2 белгілерінің күші алдына белгі орнатылған жүру бөлігінің қиылысына қолданылады.
3.16, 3.20, 3.22, 3.24, 3.26 — 3.30 белгілері қолданылатын аймақтар белгі қойылған жерден бастап одан кейінгі жақын жол қиылысына дейін, ал елді мекендерде жол қиылысы жоқ болса — елді мекен аяқталғанға дейін қолданылады.
Елді мекеннің алдына қойылған 5.22 белгісімен белгіленген 3.24 белгісінің күші осы белгіге дейін қолданылады.
Белгілердің күші қолданылатын аймақ мынадай жағдайларда:
3.16 және 3.26 белгілері үшін 7.2.1 тақтайшасын қолданумен;
3.20, 3.22, 3.24 белгілері үшін олардың күші қолданылатын аймақтың соңына тиісінше 3.21, 3.23, 3.25 белгілерін орнатумен немесе 7.2.1 тақтайшасын қолданумен; 3.24 белгісінің күші қолданылатын аймақ ең жоғары жүру жылдамдығының басқа мәнімен 3.24 белгісін орнатумен;
3.27 — 3.30 белгілері үшін олардың күші қолданылатын аймақтың соңына 7.2.3 тақтайшасымен 3.27 — 3.30 қайталама белгілерін орнатумен немесе 7.2.2 тақтайшасын қолданумен азайтылуы мүмкін. 3.27 белгісі 1.4 таңбасымен, ал 3.28 белгісі — 1.10 таңбасымен бірге қолданылуы мүмкін, бұл ретте белгілердің қолданылатын аймағы таңбалау сызығының ұзындығымен айқындалады.
3.10, 3.27 — 3.30 белгілерінің күші жолдың олар орнатылған жағына ғана қолданылады.
1.3.1
«Кіруге тыйым салынады». Осы бағытта барлық көлік құралдарының кіруіне тыйым салынады.
1.3.2
«Жүруге тыйым салынады». Барлық көлік құралдарының жүруіне тыйым салынады.
1.3.3
«Механикалық көлік құралдарының жүруіне тыйым салынады».
1.3.4
«Жүк автомобильдерінің жүруіне тыйым салынады». Жүк автомобильдері мен рұқсат етілген ең жоғары массасы 3,5 т астам (егер белгіде массасы көрсетілмесе) немесе рұқсат етілген ең жоғары массасы белгіде көрсетілгеннен артық көлік құралдары құрамдарының, сондай-ақ тракторлар мен өздігінен жүретін машиналардың жүруіне тыйым салынады. 3.4 белгісі борттарында қиғаш ақ жолағы бар немесе адамдарды тасымалдауға арналған жүк автомобильдерінің жүруіне тыйым салмайды.
1.3.5
«Мотоциклдердің жүруіне тыйым салынады». Мотоциклдер мен мопедтердің жүруіне тыйым салынады.
1.3.6
«Тракторлардың жүруіне тыйым салынады». Тракторлардың және өздігінен жүретін машиналардың жүруіне тыйым салынады.
1.3.7
«Тіркемесі бар көлік құралдарының жүруіне тыйым салынады». Кез келген түрдегі тіркемелері бар жүк автомобильдері мен тракторлардың жүруіне және механикалық көлік құралдарын сүйретуге тыйым салынады.
1.3.8
«Көлік-арбаның жүруіне тыйым салынады». Көлік-арбаның (шананың), мініс және жүк артылған малдардың жүруіне, сондай-ақ мал айдауға тыйым салынады.
1.3.9
«Велосипедпен жүруге тыйым салынады». Велосипедтер, электр самокаттар және шағын электр көлігі құралдар жүруіне тыйым салынады.
1.3.9.1
«Электр самокаттармен жүруге тыйым салынады». Тек электр самокаттар жүруіне тыйым салынады.
1.3.10
«Жаяу жүргіншілердің жүруіне тыйым салынады».
1.3.11
«Массаны шектеу». Жалпы нақты массасы белгіде көрсетілгеннен артық көлік құралдарының, оның ішінде көлік құралдары құрамдарының жүруіне тыйым салынады.
1.3.12
«Оське түсетін жүктемені шектеу». Қандай болса да оське түсетін нақты жүктемесі белгіде көрсетілгеннен артық көлік құралдарының жүруіне тыйым салынады.
1.3.13
«Биіктікті шектеу». Габариттік биіктігі (жүкпен немесе жүксіз) белгіде көрсетілгеннен артық көлік құралдарының жүруіне тыйым салынады.
1.3.14
«Енді шектеу». Габариттік ені (жүкпен немесе жүксіз) белгіде көрсетілгеннен артық көлік құралдарының жүруіне тыйым салынады.
1.3.15
«Ұзындықты шектеу». Габариттік ұзындығы (жүкпен немесе жүксіз) белгіде көрсетілгеннен артық көлік құралдарының (көлік құралдары құрамының) жүруіне тыйым салынады.
1.3.16
«Ең төменгі дистанцияны шектеу». Олардың арасындағы дистанция белгіде көрсетілгеннен кем көлік құралдарының жүруіне тыйым салынады.
1.3.17.1
«Кеден». Кеден (бақылау пунктінің) жанында тоқтамай өтуге тыйым салынады.
1.3.17.2
«Қауіптілік». Жол-көлік оқиғаларына, аварияға немесе басқа қауіптіліктерге байланысты әрі қарай барлық көлік құралдарының жүруіне ерекшеліксіз тыйым салынады.
1.3.17.3
«Бақылау». Бақылау пункттері арқылы аялдаусыз жүруге тыйым салынады.
1.3.18.1
«Оңға бұрылуға тыйым салынады».
1.3.18.2
«Солға бұрылуға тыйым салынады».
1.3.19
«Кері бұрылуға тыйым салынады».
1.3.20
«Басып озуға тыйым салынады». Сағатына 30 километрден кем жылдамдықпен жүріп келе жатқан жекелегендерден басқа, барлық көлік құралдарын басып озуға тыйым салынады.
1.3.21
«Басып озуға тыйым салынатын аймақтың аяқталуы».
1.3.22
«Жүк автомобильдеріне басып озуға тыйым салынады». Рұқсат етілген ең жоғары массасы 3,5 т артық жүк автомобильдеріне, сағатына 30 километрден кем жылдамдықпен жүретін жекелегендерінен басқа, барлық көлік құралдарын басып озуға тыйым салынады. Тракторларға көлік-арба және велосипедтерден басқа барлық көлік құралдарын басып озуға тыйым салынады.
1.3.23
«Жүк автомобильдерінің басып озуына тыйым салынатын аймақтың аяқталуы».
1.3.24
«Ең жоғары жылдамдықты шектеу». Белгіде көрсетілгеннен артық жылдамдықпен (км/сағ) жүруге тыйым салынады.
Ескертпе.
Егер жолдың осы учаскесіне енгізілетін ең жоғары жылдамдықты шектеу алдыңғы учаскедегі қозғалыстың жол берілген жылдамдығынан 20 км/сағ. аса өзгеше болатын болса, бір-бірінен 100 метрден 150 метрге дейінгі арақашықтыққа алшақтатылған 3.24 белгілерін жүйелі орнату арқылы 20 км/сағ. аспайтын қадаммен жылдамдықты сатылап шектеу қолданылады.
Жылдамдықты сатылап шектеу, егер белгілердің көрінуі кемінде 150 м құраса, 5.22 белгісімен белгіленген елді мекендер алдында қолданылмайды.
1.3.25
«Ең жоғары жылдамдық шектелетін аймақтың аяқталуы».
1.3.26
«Дыбыстық сигнал беруге тыйым салынады». Сигнал жол-көлік оқиғаларын болдырмау үшін берілген жағдайлардан басқа дыбыс сигналын пайдалануға тыйым салынады.
1.3.27
«Тоқтауға тыйым салынады». Көлік құралдарының тоқтауына және тоқтап тұруына тыйым салынады.
1.3.28
«Тоқтап тұруға тыйым салынады». Көлік құралдарының тоқтап тұруына тыйым салынады.
1.3.29
«Айдың тақ күндері тоқтап тұруға тыйым салынады». 3.29 және 3.30 белгілерін бір мезгілде қолдану кезінде көлік құралдарының бір жақтан екіншісіне орын ауыстыру уақыты — сағат 19-дан 21-ге дейін.
1.3.30
«Айдың жұп күндері тоқтап тұруға тыйым салынады». 3.29 және 3.30 белгілерін бір мезгілде қолдану кезінде көлік құралдарының бір жақтан екіншісіне орын ауыстыру уақыты — сағат 19-дан 21-ге дейін.
1.3.31
«Барлық шектеулер аймағының аяқталуы». 3.16, 3.20, 3.22, 3.24, 3.26 — 3.30 белгілерінің бірнешеуін бір мезгілде қолдану аймағының аяқталуы.
1.3.32
«Көлік құралдарының қауіпті жүктермен жүруіне тыйым салынады». «Қауіпті жүк» деген таным белгімен жабдықталған көлік құралдарының жүруіне тыйым салынады.
1.3.33
«Көлік құралдарының жарылғыш және тез тұтанғыш жүктермен жүруіне тыйым салынады». «Қауіпті жүк» деген таным белгімен жабдықталған және МемСТ-19433 бойынша 1, 2.2 — 2.4, 3.1, 3.2, 5.2 сыныптарының қауіпті жүктерін тасымалдауға арналған көлік құралдарының жүруіне тыйым салынады.
1.4
Нұсқайтын белгілер
1.4.0
Қозғалыс режимдерін енгізу немесе жою үшін қолданылады.
1.4.1.1
«Тура жүру»
1.4.1.2
«Оңға жүру»
1.4.1.3
«Солға жүру»
1.4.1.4
«Тура немесе оңға жүру»
1.4.1.5
«Тура немесе солға жүру»
1.4.1.6
«Оңға немесе солға жүру»
1.4.1.notes
Белгілерде бағыттауыштармен көрсетілген бағыттарда ғана жүруге рұқсат етіледі. Солға бұрылуға рұқсат ететін белгілер кері бұрылуға да рұқсат береді (нақты қиылыста қажетті жүру бағыттарына сәйкес келетін бағыттаушы кескіндері бар 4.1.1 — 4.1.6 белгілері қолданылуы мүмкін).
4.1.1 — 4.1.6 белгілері маршруттық көлік құралдарына қолданылмайды.
4.1.1 — 4.1.6 белгілері алдына белгі қойылған жүру бөліктерінің қиылыстарына қолданылады.
Жол учаскесінің басында орнатылған 4.1.1 белгісі жақын жол қиылысына дейін қолданылады. Белгі іргелес аумақтарға оңға бұрылуға тыйым салмайды.
1.4.2.1
«Кедергіні оң жағынан айналып өту». Бағыттауышпен көрсетілген жағынан ғана айналып өтуге рұқсат етіледі.
1.4.2.2
«Кедергіні сол жағынан айналып өту». Бағыттауышпен көрсетілген жағынан ғана айналып өтуге рұқсат етіледі.
1.4.2.3
«Кедергіні оң немесе сол жағынан айналып өту». Кез келген жақтан айналып өтуге рұқсат етіледі.
1.4.3
«Шеңберлі жүріс». Бағыттауыштармен көрсетілген бағытта жүруге рұқсат етіледі.
1.4.4
«Жеңіл автомобильдер жүрісі». Жеңіл автомобильдер, автобустар, мотоциклдер, маршруттық көлік құралдары мен рұқсат етілген ең жоғары массасы 3.5 т аспайтын жүк автомобильдерінің жүрісі рұқсат етіледі.
Белгі белгіленген аймақта орналасқан кәсіпорындарға қызмет ететін, сондай-ақ белгіленген аймақта тұратын немесе жұмыс істейтін азаматтарға қызмет көрсететін немесе осы азаматтарға тиесілі басқа көлік құралдарының жүруіне рұқсат береді. Мұндай жағдайларда көлік құралдары белгіленген аймаққа белгіленген жерге жақын жол қиылысынан кіруі немесе содан шығуы керек.
1.4.5
«Велосипед жолы немесе велосипед жүретін жолақ». Велосипед, электр самокаттар және шағын электр көлігі құралдармен ғана жүруге рұқсат етіледі.
1.4.5.1
«Велосипед жолының немесе велосипед жүретін жолақтың аяқталуы». Тек велосипедтер мен мопедтерге рұқсат етіледі. Жаяу жүргіншілер велосипед жолы бойынша да қозғала алады (тротуар, жаяу жүргіншілер жолы немесе иық болмаған жағдайда).
1.4.5.4
«Қозғалысты бөлетін жаяу және велосипед жолы». Жаяу жүргінші, велосипед электр самокаттар және шағын электр көлігі құралдар ағындары өздігінен ағынға бөлінетін кезде, жаяу жүргінші, велосипедтер, электр самокаттар және шағын электр көлігі құралдардың бірлескен қозғалысына арналған жолдар.
1.4.5.5
«Қозғалысты бөлетін жаяу және велосипед жолы». Жаяу жүргінші, велосипед электр самокаттар және шағын электр көлігі құралдар ағындары өздігінен ағынға бөлінетін кезде, жаяу жүргінші, велосипедтер, электр самокаттар және шағын электр көлігі құралдардың бірлескен қозғалысына арналған жолдар.
1.4.5.6
«Қозғалысты бөлетін жаяу және велосипед жолының соңы»
1.4.5.7
«Қозғалысты бөлетін жаяу және велосипед жолының соңы»
1.4.6
«Жаяу жүргіншілер жолы». Тек қана жаяу жүргіншілердің жүруіне рұқсат етіледі.
1.4.7
«Ең төменгі жылдамдықты шектеу». Тек қана көрсетілген немесе одан көп жылдамдықпен (сағ/км) жүруге рұқсат етіледі.
1.4.8
«Ең төменгі жылдамдық шектелетін аймақтың аяқталуы»
1.4.9.1
«Қауіпті жүгі бар көлік құралдарының жүру бағыты». «Қауіпті жүк» таным белгісімен жабдықталған көлік құралына оңға белгілерінде көрсетілген бағыттарда жүруге рұқсат етіледі.
1.4.9.2
«Қауіпті жүгі бар көлік құралдарының жүру бағыты». «Қауіпті жүк» таным белгісімен жабдықталған көлік құралына солға белгілерінде көрсетілген бағыттарда жүруге рұқсат етіледі.
1.4.9.3
«Қауіпті жүгі бар көлік құралдарының жүру бағыты». «Қауіпті жүк» таным белгісімен жабдықталған көлік құралына тіке белгілерінде көрсетілген бағыттарда жүруге рұқсат етіледі.
1.5
Ақпараттық-нұсқағыш белгілер
1.5.0
Ақпараттық-нұсқағыш белгілер жүрістің белгілі бір режимдерін енгізеді немесе күшін жояды, сондай-ақ елді мекендер мен басқа да объектілердің орналасуы туралы хабарлайды.
1.5.1
«Автомагистраль». Автомагистральмен жүру тәртібін белгілейтін Қағида талаптары қолданылатын жол.
1.5.2
«Автомагистральдің аяқталуы».
1.5.3
«Автомобильдерге арналған жол». Автомобильдер мен мотоциклдердің жүруіне ғана арналған жол.
1.5.4
«Автомобильдерге арналған жолдың аяқталуы».
1.5.5
«Біржақты жүру жолы». Көлік құралдарының жүрісі бір бағытта бүкіл ені бойынша жүзеге асырылатын жол немесе жүру бөлігі.
1.5.6
«Біржақты жүру жолының аяқталуы».
1.5.7.1
«Біржақты жүру жолына шығу». Біржақты жүру жолына немесе жүру бөлігіне шығу.
1.5.7.2
«Біржақты жүру жолына шығу». Біржақты жүру жолына немесе жүру бөлігіне шығу.
1.5.8.1
«Жолақтар бойынша жүру бағыттары». Жолақтардың саны және олардың әрбіреулерінде рұқсат етілген жүру бағыттары. Егер 5.8.1 белгісінде 5.9.1 – 5.9.4 белгісі бейнеленсе, онда оның осы белгілердің әрекеті көрсетілген жолаққа қолданылады.
1.5.8.2
«Жолақ бойынша жүру бағыттары». Жолақ бойынша рұқсат етілген жүру бағыттары. Шеткі сол жолақтан сол жаққа бұрылуға рұқсат ететін 5.8.1 және 5.8.2 белгілері осы жолақтан кері бұрылуға да рұқсат етеді. Жол қиылысының алдында орнатылған 5.8.1 және 5.8.2 белгілері, егер онда орнатылған басқа 5.8.1 және 5.8.2 белгілері өзге нұсқаулар бермесе, бүкіл жол қиылысына қолданылады.
1.5.8.2a
«Жолақтар бойынша жүру бағыты». Егер 5.8.1, 5.8.2, 5.8.2а белгілерінде қандай да бір көлік құралдарының жүруіне тыйым салатын белгі бейнеленсе, онда осы көлік құралдарының тиісті жолақ бойынша жүруіне тыйым салынады.
1.5.8.3
«Жолақтың басталуы». Өрге көтерілуде қосымша жолақтың немесе тежеу жолағының басталуы. Егер қосымша жолақтың алдында орнатылған белгіде «Ең төменгі жылдамдықты шектеу» деген 4.7 белгісі бейнеленген болса, онда көрсетілген немесе одан көп жылдамдықпен негізгі жолақ бойынша жүрісін жалғастыра алмайтын көлік құралының жүргізушісі қосымша жолаққа ауысады.
1.5.8.9
«Әртүрлі жүру жолақтарында қолданылатын жылдамдықты шектеу».
1.5.9
«Маршруттық көлік құралдарына арналған жолақ». Көлік құралдарының жалпы легімен жол-жөнекей жүретін маршруттық көлік құралдарының, басқа да қоғамдық көліктің және бұдан басқа М3 санатындығы көлік құралдарының жүруіне арналған жолақ.
1.5.9.1
«Маршруттық көлік құралдарына арналған жолақтардың аяқталуы». Маршруттық көлік құралдары мен көлік құралдарының жалпы ағынымен жүріп келе жатқан басқа да қоғамдық көліктің және бұдан басқа М3 санатындығы көлік құралдарының жүруіне арналған жолақтың аяқталуы.
1.5.10.1
«Маршруттық көлік құралдары үшін жолағы бар жол». Маршруттық көлік құралдарының, басқа да қоғамдық көліктің және бұдан басқа М3 санатындығы көлік құралдарының жүрісі көлік құралдарының жалпы легіне қарсы арнайы бөлінген жолақта жүзеге асырылатын жол.
1.5.10.4
«Маршруттық көлік құралдары үшін жолағы бар жолдың аяқталуы».
1.5.10.5
«Велосипедисттерге арналған жолақты жол». Велосипедисттер қозғалысы көлік құралдарының жалпы ағынына қарама-қарсы велосипедтік жолақ бойынша жүзеге асырылады.
1.5.10.7
«Велосипедисттерге арналған жолақты жолдың соңы».
1.5.11.1
«Кері бұрылу үшін орын». Солға бұрылуға тыйым салынады.
1.5.11.2
«Кері бұрылу үшін аймақ». Кері бұрылу аймағының ұзындығы. Солға бұрылуға тыйым салынады.
1.5.12
«Автобус және (немесе) троллейбус тоқтайтын орын».
1.5.13
«Трамвай тоқтайтын орын».
1.5.14
«Жеңіл таксилердің тұрақ орны».
1.5.15
«Тұрақ орны».
1.5.16.1
«Жаяу жүргінші өткелі».
1.5.16.2
«Жаяу жүргінші өткелі». Өткелде 1.14.1 — 1.14.3 таңбалары болмаған кезде 5.16.2 белгісі жолдан оң жақта өткелдің жақын шекарасына, ал 5.16.1 белгісі — жолдан сол жаққа өткелдің алыс шекарасына орнатылады.
1.5.16.3
«Диагональды жаяу жүргіншілер өткелі».
1.5.17.1
«Жер асты жаяу жүргінші өткелі».
1.5.17.2
«Жер асты жаяу жүргінші өткелі».
1.5.17.3
«Жер үсті жаяу жүргінші өткелі».
1.5.17.4
«Жер үсті жаяу жүргінші өткелі».
1.5.18.1
«Ұсынылатын жылдамдық». Жолдың осы учаскесінде жүруге ұсынылатын жылдамдық. Белгінің қолданылу аймағы жақын жол қиылысына дейін, ал 5.18.1 белгісін ескерту белгісімен бірге қолдану кезінде қауіпті учаскенің ұзындығымен айқындалады.
1.5.18.2
«Ұсынылатын жылдамдық» белгісінің әрекет ету алаңының соңы.
1.5.19.1
«Тұйық». Толассыз өтуі жоқ жол.
1.5.19.2
«Тұйық». Толассыз өтуі жоқ жол.
1.5.19.3
«Тұйық». Толассыз өтуі жоқ жол.
1.5.20.1
«Бағыттарды алдын ала нұсқағыш».
1.5.20.2
«Бағытты алдын ала нұсқағыш». Белгіде белгіленген елді мекендер мен басқа да объектілерге қарай жүру бағыттары.
1.5.20.3
«Жүру схемасы». Жол қиылысында жекелеген маневрлерге тыйым салу кезіндегі жүру маршруты немесе күрделі жол қиылысында рұқсат етілген жүру бағыттары.
1.5.21.1
«Бағытты нұсқағыш».
1.5.21.2
«Бағытты нұсқағыш».
1.5.22
«Елді мекеннің басталуы». Қағидалардың елді мекендерде жүру тәртібін белгілейтін талаптары қолданылатын елді мекеннің атауы және басталуы.
1.5.22a
«Елді мекеннің басталуы».
1.5.23
«Елді мекеннің аяқталуы». Қағидалардың елді мекендерде жүру тәртібін белгілейтін талаптарының күші жоғалатын осы жолдағы орын.
1.5.23a
«Елді мекеннің аяқталуы».
1.5.24
«Елді мекеннің басталуы». Қағидалардың елді мекендерде жүру тәртібін белгілейтін талаптары осы жолда қолданылмайтын елді мекеннің атауы және басталуы.
1.5.25
«Елді мекеннің аяқталуы». 5.24 белгісімен белгіленген елді мекеннің аяқталуы.
1.5.26
«Объектінің атауы». Елді мекенге қарағанда өзге объектінің атауы (өзен, көл, асу, назар аударарлық орындар және соған ұқсастар).
1.5.39
«Тұрғын аймақтың аяқталуы».
1.5.40
«Ең жоғары жылдамдықты жалпы шектеулер».
1.5.41
«Авариялық тоқтауға арналған алаң».
1.5.42
«Фотобейнетіркеу». Осы Қағидаларды бұзуларды стационарлық сертификатталған арнайы техникалық құралмен және аспаппен тіркеу жүзеге асырылады, бұл ретте белгіні орнату міндетті емес.
1.5.43
«Жасанды кедір-бұдыр». Белгісі жасанды кедір-бұдыр шекараларын белгілеу үшін қолданылуға тиіс. Белгі жасанды кедір-бұдырдың немесе жақын келетін көлік құралдарына қатысты 1.25 таңбасының жақын шегінде орнатылады.
1.5.44
«Шектеуі бар тұрақ аймағы». Тұрақтауға тыйым салынған аумақтан (жол учаскесі) басталатын орын.
1.5.45
«Шектеуі бар тұрақ аймағының соңы».
1.5.46
«Ең жоғарғы жылдамдықты шектеу аймағы».
1.6
Сервис белгілері
1.6.0
Сервис белгілері тиісті объектілердің орналасуы туралы хабардар етеді.
1.6.1
«Алғашқы медициналық көмек пункті»
1.6.2
«Аурухана»
1.6.3
«Автожанармай құю станциясы»
1.6.3a
«Сұйытылған мұнай газындағы (СМГ) автожанармай құю станциясы»
1.6.3b
«Сығымдалған табиғи газдағы (СТГ) автожанармай құю станциясы»
1.6.4
«Автомобильдерге техникалық қызмет көрсету»
1.6.5
«Автомобильдерді жуу»
1.6.6
«Телефон»
1.6.7
«Тамақтану пункті»
1.6.8
«Ауыз су»
1.6.9
«Қонақ үй немесе мотель»
1.6.10
«Кемпинг»
1.6.11
«Демалыс орны»
1.6.12
«Полиция бекеті»
1.6.13
«Көліктік бақылау бекеті»
1.6.14
«Полиция»
1.6.15
«Жол жүрісі туралы ақпаратты беретін радиостанцияны қабылдау аймағы»
1.6.16
«Авариялық қызметтермен радиобайланыс аймағы»
1.6.17
«Бассейн немесе жағажай»
1.6.18
«Дәретхана»
1.6.19
«Электромобильдерді зарядтау мүмкіндігі бар жанармай құю станциясы»
1.6.20
«Экологиялық бақылау»
1.7
Қосымша ақпарат белгілері (тақтайшалар)
1.7.0
Қосымша ақпарат белгілері (тақтайшалар) олармен қолданылатын белгілерді нақтылайды немесе шектейді.
1.7.1.1
«Объектіге дейінгі арақашықтық». Белгіден қауіпті учаскенің, тиісті шектеу енгізу орнының немесе жүру барысы бойынша алдағы белгілі бір объектінің (орынның) басталуына дейінгі арақашықтықты көрсетеді.
1.7.1.2
«Объектіге дейінгі арақашықтық». Егер жол қиылысының тікелей алдында 2.5 белгісі орнатылған жағдайда 2.4 белгісінен жол қиылысына дейінгі арақашықтықты көрсетеді.
1.7.1.3
«Объектіге дейінгі арақашықтық». Жолдан тысқары тұрған объектіге дейінгі арақашықтықты көрсетеді.
1.7.1.4
«Объектіге дейінгі арақашықтық». Жолдан тысқары тұрған объектіге дейінгі арақашықтықты көрсетеді.
1.7.2.1
«Қолданылу аймағы». Белгілермен белгіленген жолдың қауіпті учаскесінің ұзындығын немесе тыйым салатын және ақпараттық-нұсқағыш белгілерді көрсетеді.
1.7.2.2
«Қолданылу аймағы» белгісі 3.27 — 3.30 тыйым салатын белгілердің қолданылу аймағын көрсетеді.
1.7.2.3
«Қолданылу аймағы» белгісі 3.27 — 3.30 белгілерінің қолданылу аймағының аяқталғанын көрсетеді.
1.7.2.4
«Қолданылу аймағы» белгісі жүргізушілерге олар 3.27 — 3.30 белгілерінің қолданылу аймағында екендігі туралы хабарлайды.
1.7.2.5
«Қолданылу аймағы» белгілері алаңның, ғимарат фасадының және осыған ұқсастардың бір жағының бойында тоқтауға немесе тоқтап тұруға тыйым салу кезінде 3.27 — 3.30 белгілерінің бағытын және қолданылу аймағын көрсетеді.
1.7.2.6
«Қолданылу аймағы» белгілері алаңның, ғимарат фасадының және осыған ұқсастардың бір жағының бойында тоқтауға немесе тоқтап тұруға тыйым салу кезінде 3.27 — 3.30 белгілерінің бағытын және қолданылу аймағын көрсетеді.
1.7.3.1
«Қолданылу бағыттары». Жол қиылысы алдында орнатылған белгілердің қолданылу бағытын немесе жолдың тікелей жанында тұрған таңбаланған объектілерге жүру бағытын көрсетеді.
1.7.3.2
«Қолданылу бағыттары». Жол қиылысы алдында орнатылған белгілердің қолданылу бағытын немесе жолдың тікелей жанында тұрған таңбаланған объектілерге жүру бағытын көрсетеді.
1.7.3.3
«Қолданылу бағыттары». Жол қиылысы алдында орнатылған белгілердің қолданылу бағытын немесе жолдың тікелей жанында тұрған таңбаланған объектілерге жүру бағытын көрсетеді.
1.7.4.1
«Көлік құралының түрі». Белгінің күші қолданылатын көлік құралының түрін көрсетеді.
1.7.4.2
«Көлік құралының түрі». Белгінің күші қолданылатын көлік құралының түрін көрсетеді.
1.7.4.3
«Көлік құралының түрі». Белгінің күші қолданылатын көлік құралының түрін көрсетеді.
1.7.4.4
«Көлік құралының түрі». Белгінің күші қолданылатын көлік құралының түрін көрсетеді.
1.7.4.5
«Көлік құралының түрі». Белгінің күші қолданылатын көлік құралының түрін көрсетеді.
1.7.4.6
«Көлік құралының түрі». Белгінің күші қолданылатын көлік құралының түрін көрсетеді.
1.7.4.7
«Көлік құралының түрі». Белгінің күші қолданылатын көлік құралының түрін көрсетеді.
1.7.4.8
«Көлік құралының түрі». Белгінің күші қолданылатын көлік құралының түрін көрсетеді.
1.7.4.8a
«Маршруттық көлік құралының түрі»
1.7.4.8b
«Туристік автобус». Туристік автобусты тоқтату және оған туристерді отырғызу үшін алаңды көрсету үшін 5.15 «Тұру орны» белгісімен қолданылады.
1.7.4.9
«Көлік құралдары түрінен басқа». Белгі әрекет етпейтін көлік құралының түрін көрсетеді.
1.7.4.10
«Көлік құралдары түрінен басқа». Белгі әрекет етпейтін көлік құралының түрін көрсетеді.
1.7.4.11
«Көлік құралдары түрінен басқа». Белгі әрекет етпейтін көлік құралының түрін көрсетеді.
1.7.4.12
«Көлік құралдары түрінен басқа». Белгі әрекет етпейтін көлік құралының түрін көрсетеді.
1.7.4.13
«Көлік құралдары түрінен басқа». Белгі әрекет етпейтін көлік құралының түрін көрсетеді.
1.7.4.14
«Көлік құралдары түрінен басқа». Белгі әрекет етпейтін көлік құралының түрін көрсетеді.
1.7.5.1
«Сенбі, жексенбі және мереке күндері». Белгі қолданылатын аптаның күндерін көрсетеді.
1.7.5.2
«Жұмыс күндері». Белгі қолданылатын аптаның күндерін көрсетеді.
1.7.5.3
«Апта күндері». Белгі қолданылатын аптаның күндерін көрсетеді.
1.7.5.4
«Қолданылу уақыты». Белгі қолданылатын тәуліктің уақытын көрсетеді.
1.7.5.5
«Қолданылу уақыты». Белгі қолданылатын аптаның күндері мен тәуліктің уақытын көрсетеді.
1.7.5.6
«Қолданылу уақыты». Белгі қолданылатын аптаның күндері мен тәуліктің уақытын көрсетеді.
1.7.5.7
«Қолданылу уақыты». Белгі қолданылатын аптаның күндері мен тәуліктің уақытын көрсетеді.
1.7.6
«Көлік құралын тұраққа қоюдың тәсілі». 7.6.1 барлық көлік құралдары тротуардың бойымен жүру бөлігіне қойылуы тиіс екенін көрсетеді; 7.6.2 — 7.6.9 жеңіл автомобильдер мен мотоциклдерді тротуар маңындағы тұраққа қоюдың тәсілін көрсетеді. 5.15 белгісімен қолданылады. 7.6.2-7.6.18 кестелері жеңіл автокөліктер мен мотоциклдерді қою тәсілін көрсетеді.
1.7.7
«Жұмыс істемейтін қозғалтқышпен тоқтап тұру». 5.15 белгісімен белгіленген тұрақта қозғалтқышы жұмыс істемейтін көлік құралдарына ғана тоқтап тұруға рұқсат етілетіндігін көрсетеді.
1.7.8
«Ақылы қызмет көрсетулер». Қызмет тек қана ақыға ғана көрсетілетінін көрсетеді.
1.7.9
«Тоқтап тұрудың ұзақтығын шектеу». Көлік құралының 5.15 белгісімен белгіленген тұрақта болуының ең жоғары уақыт ұзақтығын көрсетеді.
1.7.10
«Автомобильдерді қарап тексеруге арналған орын». 5.15 немесе 6.11 белгісімен таңбаланған алаңда эстакада немесе қарау шұңқыры бар екенін көрсетеді.
1.7.11
«Толық массаны шектеу». Белгінің күші рұқсат етілген ең жоғары массасы тақтайшада көрсетілгеннен асатын көлік құралдарына ғана қолданылатынын көрсетеді.
1.7.13
«Басты жолдың бағыты». Жол қиылысында басты жолдың бағытын көрсетеді.
1.7.14
«Жүру жолағы». Бөлігінің немесе бағдаршамның күші қолданылатын жүру жолағын көрсетеді.
1.7.15
«Көру қабілетінен толық айырылған жаяу жүргіншілер». Жаяу жүргіншілердің өтпесін көру қабілетінен толық айырылған адамдардың пайдаланатынын көрсетеді. 1.20, 5.16.1, 5.16.2 белгілерімен және бағдаршаммен бірге қолданылады.
1.7.16
«Ылғалды жабын». Белгі жүру бөлігінің жабыны ылғал уақыт кезеңінде қолданылатынын көрсетеді.
1.7.17
«Мүгедектігі бар адамдар». 5.15 белгісінің «Мүгедектігі бар адам» таным белгілері орнатылған мотобесіктер мен автомобильдерге ғана қолданылатынын көрсетеді.
1.7.18
«Мүгедектігі бар адамдардан басқа». Белгілер «Мүгедектігі бар адам» таным белгілері орнатылған мотобесіктер мен автомобильдерге қолданылмайтынын көрсетеді.
1.7.19
«Қауіпті жүк сыныбы». 19433-88 МемСТ бойынша қауіпті жүктердің сынып (сыныптарының) нөмірін көрсетеді. 3.32, 4.9.1-4.9.3 белгілерімен қолданылады.
1.7.21
«Эвакуатор жұмыс істейді»
1.7.21.1
«Маршруттық көлік құралының түрі»
1.7.22
«Көлік құралының түрі». Сыртқы көзден зарядтау мүмкіндігі бар электромобильдер мен гибридті автомобильдерге қолданылады.
1.7.23
«Көлік құралының түрінен басқа». Сыртқы көзден зарядтау мүмкіндігі бар электромобильдер мен гибридті автомобильдерге қолданылмайды.
1.7.24
«Көлік құралының экологиялық сыныбы»
1.7.25
«Электромобильдерді зарядтау»
1.7.26
«Көлік құралының түрі». Электр самокаттарға қолданылады.
1.7.27
«Көлік құралдары түрінен басқа». Электр самокаттарға қолданылмайды.
1.7.notes
Тақтайшалар олар қолданылатын белгінің тікелей астында орналастырылады. 7.2.2 — 7.2.4, 7.13 тақтайшалары белгілер жүру бөлігінің, жол жиегінің немесе тротуардың үстінде орналасуы кезінде белгінің бүйіріне орналастырылады.